Skip to content

Present perfect continuous 鈥 ci膮g艂y 鈥瀊rat鈥 czasu present perfect

W artykule

Present perfect continuous przet艂umaczymy na j臋zyk polski jako czas tera藕niejszy dokonany ci膮g艂y. Odnosi si臋 do wydarze艅 oraz czynno艣ci maj膮cych miejsce w przesz艂o艣ci i takich, kt贸re rozpocz臋艂y si臋 kiedy艣, ale trwaj膮 nadal. Bardziej istotny jest jednak w tym przypadku czas trwania ni偶 rezultat czynno艣ci lub wydarzenia. Zdania takie mo偶emy przet艂umaczy膰 na j臋zyk polski w zale偶no艣ci od kontekstu 鈥 zar贸wno w czasie tera藕niejszym, jak i przesz艂ym.

U偶ycie czasu

Czasu present perfect continuous u偶yjemy:

  • m贸wi膮c o czynno艣ci lub wydarzeniu, kt贸re rozpocz臋艂y si臋 w przesz艂o艣ci i trwaj膮 do chwili obecnej; wa偶ny jest czas ich trwania (np. Lilly has been talking on the phone for two hours. 鈥 Lilly rozmawia przez telefon od dw贸ch godzin.);
  • m贸wi膮c o czynno艣ci lub wydarzeniu, kt贸re rozpocz臋艂y si臋 w przesz艂o艣ci i trwa艂y przez jaki艣 okres (mog膮 nadal by膰 w toku, ale te偶 mog艂y dobiec ju偶 ko艅ca); ich rezultat jest widoczny w tera藕niejszo艣ci (np. Tim鈥檚 feet hurt. He has been walking all day. 鈥 Tima bol膮 stopy. Ca艂y dzie艅 chodzi艂.);
  • chc膮c wyrazi膰 z艂o艣膰 lub irytacj臋 (np. Somebody has been acting against us. 鈥 Kto艣 dzia艂a przeciwko nam.).

Budowa

Schemat tworzenia czasu present perfect continuous jest podobny do konstrukcji innych czas贸w z rodziny dokonanych (perfect). We wszystkich rodzajach zda艅 (twierdzenia, przeczenia, pytania) u偶yjemy podmiotu, czasownika posi艂kowego charakterystycznego dla tego czasu (have, has), czasownika be w III formie (tzw. past participle), czyli been, oraz czasownika z ko艅c贸wk膮 鈥ing, a wi臋c typowego dla czas贸w ci膮g艂ych. Poni偶sza tabela prezentuje budow臋 omawianego czasu na przyk艂adach:

Zdania twierdz膮ce
I / You / We / You / They have been

sleeping all day.

 

He / She / It has been

sleeping all day.

 

Zdania przecz膮ce
I / You / We / You / They have not been (haven't been)

sleeping all day.

He / She / It has not been (hasn't been)

sleeping all day.

 

Pytania
Have I / You / We / You / They

been sleeping all day?

Has He / She / It

been sleeping all day?

Kr贸tkie odpowiedzi

+ Yes, I / you / we / you / they have.

+ Yes, he / she / it has.

 

- No, I / you / we / you / they haven't.

- No, he / she / it hasn't.

Pytania szczeg贸艂owe (przyk艂ady)

How long have you / we / you / they been sleeping?

Where have you / we / you / they been sleeping?

What has he / she / it been doing recently?

Why has he / she / it been sleeping?

Present perfect continuous vs present perfect simple

Podstawowa r贸偶nica mi臋dzy present perfect continuouspresent perfect simple polega na tym, 偶e czasem prostym (simple) wyra偶amy czynno艣ci, kiedy chcemy po艂o偶y膰 nacisk na ich rezultat. Natomiast czas ci膮g艂y  (continuous) stosujemy wtedy, gdy pragniemy podkre艣li膰 czas trwania danego wydarzenia. Na te dwa typy sytuacji cz臋sto wskazuj膮 wyra偶enia charakterystyczne dla omawianych czas贸w. Present perfect zastosujemy z wyra偶eniami okre艣laj膮cymi ilo艣膰 (np. They have eaten three pizzas. 鈥 Zjedli trzy pizze.), a czas present perfect continuous z tymi sugeruj膮cymi konkretny przedzia艂 czasowy (np. They have been eating pizza all morning. 鈥 Jedli pizz臋 przez ca艂y poranek.).

Present perfect 鈥 czyli jak pokaza膰 zwi膮zek mi臋dzy przesz艂o艣ci膮 a聽tera藕niejszo艣ci膮 (czytaj)

Uwaga!
Z czasownikami takimi jak: live (偶y膰, mieszka膰), work (pracowa膰), teach (uczy膰) i feel (czu膰) mo偶emy u偶y膰 czasu present perfect, ale r贸wnie偶 present perfect continuous 鈥 bez r贸偶nicy w znaczeniu (np. She has taught/been teaching Chemistry for fifteen years. 鈥 Ona uczy chemii od pi臋tnastu lat.).

Charakterystyczne s艂owa i wyra偶enia 

For (od/przez) u偶yjemy, kiedy w zdaniu okre艣lony zosta艂 czas trwania danej czynno艣ci, np. for 5 years (od 5 lat), for a week (od tygodnia) itd.

Since (od/odk膮d) zastosujemy w odniesieniu do stanu, kt贸ry trwa od konkretnego momentu w przesz艂o艣ci do chwili obecnej, np. since year 2000 (od roku 2000), since she was a child (odk膮d by艂a dzieckiem).

Inne okre艣lenia czasu present perfect continuous

how long (od jak dawna/jak d艂ugo), lately (ostatnio), recently (niedawno), all morning (ca艂y poranek), all day (ca艂y dzie艅), all  month (ca艂y miesi膮c), all year (ca艂y rok), all my life (ca艂e swoje 偶ycie) itp.

Utrwal wiedz臋

Poni偶ej znajduj膮 si臋 zadania wraz z odpowiedziami, do rozwi膮zania kt贸rych wykorzystano wiedz臋 zaprezentowan膮 w tym artykule.

Zadanie 1. Zadanie 2.

Materia艂y 藕r贸d艂owe

Informacje

1. Dooley J. i Evans V., Grammarway 4, Express Publishing, 1999.
2. Umi艅ska M. i in., Longman. Repetytorium maturalne. Podr臋cznik wieloletni, poziom podstawowy, Pearson, 2017.

Odrabiamy logo

Odrabiamy.pl to serwis edukacyjny dla uczni贸w, kt贸ry tworz膮 nauczyciele. W naszej bazie znajdziesz opracowania zada艅 z aktualnych podr臋cznik贸w do ponad 20 przedmiot贸w szkolnych, testy 贸smoklasisty i maturalne, a tak偶e wideolekcje oraz do艣wiadczenia w formie wideo. Pomagamy w nauce. Razem.


漏 2024 blog odrabiamy - odrabiamy.pl