Skip to content

Dope艂niacz sakso艅ski, czyli jedyna pozosta艂o艣膰 po fleksji w j臋zyku angielskim

W artykule

O tym, jak bardzo j臋zyk angielski r贸偶ni si臋 od polskiego wiadomo ka偶demu, kto kiedykolwiek si臋 go uczy艂. Bardzo istotn膮 r贸偶nic膮 jest fakt, i偶 polszczyzna ma charakter fleksyjny 鈥 s艂owa odmieniaj膮 si臋 przez przypadki. I podczas gdy u nas istniej膮 s艂owa takie jak: kot, kotu, kocie, kotom, kotach itd., tak w j臋zyku angielskim zawsze u偶yjemy s艂贸w cat lub cats.

Obecnie jedyna pozosta艂o艣膰 po fleksji, jak膮 mo偶emy dostrzec w j臋zyku angielskim, to dope艂niacz sakso艅ski (ang. Saxon Genitive).

Czym jest dope艂niacz sakso艅ski

Podobnie jak dope艂niacz w j臋zyku polskim odpowiada on na pytania kogo? czego?, cho膰 w艂a艣ciwie nale偶a艂oby u偶y膰 zwrotu do kogo/czego nale偶y?. U偶ywamy go bowiem w celu okre艣lenia przynale偶no艣ci przedmiotu do osoby (np. Mike鈥檚 book 鈥 ksi膮偶ka Mike鈥檃) oraz relacji mi臋dzy lud藕mi (Mike鈥檚 wife 鈥 偶ona Mike鈥檃).

Jak mo偶na zauwa偶y膰 w powy偶szych przyk艂adach, najpierw zapisujemy rzeczownik oznaczaj膮cy posiadacza, a dopiero po nim wyst臋puje nale偶膮ca do niego rzecz lub osoba, z kt贸r膮 jest w relacji.

Wygl膮d oraz zastosowanie dope艂niacza sakso艅skiego

Dope艂niacz sakso艅ski 艂膮czy si臋 z rzeczownikami i przybiera form臋 apostrofu z s (鈥榮) lub samego apostrofu ().

Dope艂niacz w formie 鈥榮 艂膮czy si臋 z:

  • rzeczownikami w liczbie pojedynczej 鈥 man鈥檚 car (samoch贸d m臋偶czyzny);
  • nieregularnymi rzeczownikami w liczbie mnogiej 鈥 children鈥檚 breakfast (艣niadanie dzieci).

W przypadku, kiedy podano imi臋 i nazwisko, tytu艂 kr贸lewski lub funkcj臋 danej osoby, wtedy dope艂niacz dodajemy do nazwiska oraz po ostatnim cz艂onie tytu艂u:

  • Matt Smith鈥檚 book (ksi膮偶ka Matta Smitha);
  • Prince Philip鈥檚 funeral (pogrzeb ksi臋cia Filipa);
  • Queen Elizabeth鈥檚 husband (m膮偶 kr贸lowej El偶biety).
  • By utworzy膰 form臋 dope艂niacza dw贸ch s膮siaduj膮cych ze sob膮 rzeczownik贸w, dodajemy 鈥榮 tylko do ostatniego z nich, czyli np. Ben and Jerry鈥檚 dog 鈥 pies Bena i Jerry鈥檈go. Natomiast, gdyby psy by艂y dwa i jeden nale偶a艂 do Bena a drugi do Jerry鈥檈go, to nale偶a艂oby doda膰 dope艂niacz sakso艅ski do obydwu imion: Ben鈥檚 and Jerry鈥檚 dogs.

Dope艂niacz sakso艅ski przybiera form臋 samego apostrofu ( ) w zwrotach z:

  • regularn膮 liczb膮 mnog膮 rzeczownika zako艅czon膮 na -s, np. boys鈥 bikes (rowery ch艂opc贸w), girls鈥 dolls (lalki dziewczynek);
  • przy imionach i nazwiskach zako艅czonych na -s mo偶emy doda膰 sam apostrof () albo 鈥榮, np. Dickens鈥/Dickens鈥檚 books (ksi膮偶ki Dickensa), Jess鈥/Jess鈥檚 headphones (s艂uchawki Jess).

Dope艂niacz sakso艅ski ma swoje zastosowanie tak偶e:

  • w wyra偶eniach dotycz膮cych czasu, np. yesterday鈥檚 newspaper (wczorajsza gazeta), a three days鈥 journey (trzydniowa podr贸偶), a five minutes鈥 walk (pi臋ciominutowy spacer);
  • przy nazwach kraj贸w, miast, m贸rz, rzek czy planet i gwiazd, np. Poland鈥檚 industry (przemys艂 Polski), the Nil鈥檚 floods (wylewy Nilu), the sun鈥檚 eclipse (za膰mienie s艂o艅ca).

Dope艂niacz sakso艅ski vs wyra偶enie z przyimkiem of

Je艣li przypomnicie sobie nazwy sklep贸w, to odkryjecie, 偶e przyk艂ady dope艂niacza sakso艅skiego by艂y Wam znane nawet przed poznaniem nazwy tego zagadnienia. W nazwach sklep贸w, gabinet贸w i biur rzeczownik mo偶e funkcjonowa膰 bez drugiego rzeczownika. Zazwyczaj pomija si臋 wtedy s艂owo shop, office, surgery itp.: baker鈥檚 (piekarnia), florist鈥檚 (kwiaciarnia), doctor鈥檚 (gabinet lekarski), travel agent鈥檚 (biuro podr贸偶y).

Jednak kiedy m贸wimy o rzeczownikach nieo偶ywionych, zamiast dope艂niacza sakso艅skiego u偶yjemy przyimka of po rzeczowniku: the end of the song (koniec piosenki), the door of the house (drzwi domu), the centre of the city (centrum miasta).

Natomiast je偶eli wspominamy o organizacjach, dozwolone jest u偶ycie obydwu form: the company鈥檚 name/the name of the company (nazwa firmy).

Przyk艂ady u偶ycia dope艂niacza sakso艅skiego w nazwach produkt贸w

Warto tak偶e zwr贸ci膰 uwag臋 na przyk艂ady zastosowania dope艂niacza sakso艅skiego, kt贸re otaczaj膮 nas na co dzie艅. Nale偶膮 do nich mi臋dzy innymi nazwy firm takich, jak dobrze wszystkim znany McDonald鈥檚. Trzeba wspomnie膰 przy tym o nazwach produkt贸w 鈥 np. Hershey鈥檚 czy M&M鈥檚. Podczas gdy Hershey鈥檚 to po prostu czekolada wyprodukowana przez firm臋 Hershey, nazwa M&M鈥檚 jest skr贸tem pochodz膮cym od nazwisk tw贸rc贸w tych s艂odyczy 鈥 Forresta Marsa i Bruce鈥檃 Murriego.

Dlatego 鈥 podczas najbli偶szych zakup贸w 鈥 zwr贸膰cie uwag臋 na nazwy produkt贸w. Istnieje du偶a szansa, 偶e odkryjecie takich nazw wi臋cej.

Utrwal wiedz臋

Poni偶ej znajduj膮 si臋 zadania wraz z odpowiedziami, do rozwi膮zania kt贸rych wykorzystano wiedz臋 zaprezentowan膮 w tym artykule.

Zadanie 1. Zadanie 2.

Odrabiamy logo

Odrabiamy.pl to serwis edukacyjny dla uczni贸w, kt贸ry tworz膮 nauczyciele. W naszej bazie znajdziesz opracowania zada艅 z aktualnych podr臋cznik贸w do ponad 20 przedmiot贸w szkolnych, testy 贸smoklasisty i maturalne, a tak偶e wideolekcje oraz do艣wiadczenia w formie wideo. Pomagamy w nauce. Razem.


漏 2024 blog odrabiamy - odrabiamy.pl